HRV-meting


Hartritmevariabiliteit

Een gezond hart is enorm flexibel en stemt zijn slagfrequentie continu, razendsnel en uiterst nauwkeurig af op de:

  • situatie in je lichaam (interne omstandigheden), zoals je biologische klok, ademhaling, lichamelijke- en geestelijke inspanning, emoties, etc
  • situatie in je omgeving (externe omstandigheden), zoals de temperatuur, luchtvochtigheid en dergelijke

Zo zal je ongetwijfeld wel eens ervaren hebben dat je hart sneller gaat slaan tijdens het sporten, een moeilijk gesprek of wanneer je een koude douche neemt. Ga je vervolgens ontspannen in de tuin zitten of op de bank liggen om naar rustige muziek te luisteren, dan neemt je hartslagfrequentie af. Misschien heb je ook wel eens opgemerkt dat zelfs je gedachten je hart sneller of langzamer kunnen doen slaan.

 

Door deze continue afstemming van je hart varieert de tijdsduur tussen opeenvolgende hartslagen (hartslagintervallen) voortdurend en ontstaat een verschijnsel dat we hartritmevariabiliteit (HRV) noemen. 

Autonome zenuwstelsel

De variabiliteit van je hartritme (HRV) wordt direct beïnvloed door je autonome zenuwstelsel. Dit is het deel van je zenuwstelsel dat onbewuste processen aanstuurt, zoals je ademhaling, bloedsomloop, spijsvertering en (cel)stofwisseling. Dit autonome zenuwstelsel heeft een

  • actieve modus (de ‘gaspedaal’ van je lichaam) dat we sympathicus noemen
  • herstel modus (het ‘rempedaal’ van je lichaam) dat we parasympathicus noemen

Van nature zal je sympathicus in het geval van een (mogelijk) acute levensbedreigende situatie maximaal geactiveerd worden om de wel bekende vecht-/vluchtreactie te bewerkstelligen. Je voelt dan onder andere dat je ademhaling en hartslag versnellen, je spierspanning toeneemt, je mond droog wordt, etc. Deze natuurlijke oerreactie heeft tot doel om je zo goed mogelijk te helpen dealen met de bedreiging en deze te ‘overleven’. Wanneer het gevaar geweken is komt je parasympathicus in actie om herstel in werking te zetten, zoals het vertragen van je ademhaling en hartslag, ontspannen van je spieren, maar ook het stimuleren van je spijsvertering en dergelijke. Tegelijkertijd zal de activiteit van je sympathicus weer afnemen. Het mooie van dit systeem is dat de mate waarin beide pedalen zijn ‘ingetrapt’ eindeloos kan variëren en dus nauwkeurig kan worden afgestemd op de in een bepaalde situatie benodigde actie cq herstel. Zo heb je tijdens het sporten meer actie nodig en als je slaapt vooral herstel.

 

Andersom wordt je autonome zenuwstelsel ook beïnvloed door je ademhaling, bloedsomloop, spijsvertering, (cel)stofwisseling en andere (bekende en onbekende) factoren. Er is dus sprake van een continue wisselwerking. 

Relatie tussen HRV en autonome zenuwstelsel

Naarmate je sympathicus (‘gaspedaal’) actiever is en/of je parasympathicus (‘rempedaal’) minder actief, is je hartslag regelmatiger en de variatie in de tijdsduur tussen opeenvolgende hartslagen minder, kortom je HRV is lager. Aan de andere kant geldt, des te actiever je parasympathicus is en/of minder actief je sympathicus, des te meer je hartslagintervallen variëren en des te hoger je HRV.

 

In principe wijst een hoge HRV op een harmonieuze samenwerking tussen je sympathicus en parasympathicus. Dit is een goede maat voor weinig stress, een goed herstelvermogen, groot biologisch reactievermogen en een goede gezondheid. 

 

Een lage HRV daarentegen wijst op een dominante sympathicus, waardoor je lichaam niet goed kan ontspannen en dus niet goed kan herstellen. Kortdurend is dit geen probleem, maar langdurig een dominante sympathicus door mentale of lichamelijke stress gaat gepaard met verhoogde productie van ontstekingsbevorderende stoffen. Dit heeft nadelige effecten op onder andere je hersenstofwisseling, hart- en vaatsysteem, hormoonhuishouding, schildklierfunctie, immuunsysteem, spijsvertering, darmen, ontgifting, glucosestofwisseling, bindweefsels en huid. Hierdoor verhoogd je kans op allerlei chronische aandoeningen, verergering van bestaande klachten, beperkt biologisch reactie vermogen, vertraagd herstel, etc.

HRV meting

Bij een HRV meting worden je hartslagen tot een duizendste seconde nauwkeurig gemeten (in milliseconden). Door dit gedurende een wat langere periode (minimaal 72 uur) te doen krijg je een beeld van de variatie in de tijdsduur tussen opeenvolgende slagen van je hart en dus het vermogen van je sympathicus en parasympathicus om in harmonie samen te werken en zich aan te passen aan verschillende situaties en omstandigheden.

 

De HRV-meting wordt in allerlei vakgebieden gebruikt. Hierbij kun je denken aan de medische en sportwereld, maar ook aan leefstijlcoaching. Zo kun je met behulp van een HRV-meting inzicht krijgen in de effecten van je dagelijkse bezigheden en werk op je gezondheid, hoe goed je nu werkelijk herstelt tijdens je slaap, welk effect bewegen en alcoholgebruik hebben op je systeem, etc.

 

Voor de meting krijg je een hartslagmeter toegestuurd en brengt deze met 2 elektroden (één onder je rechter sleutelbeen en één links onder je ribbenkast) aan op je lichaam. De meter meet je hartfrequentie en je draagt de meter minimaal 72 uur (tijdens ‘natte’ activiteiten als zwemmen en douchen moet je de meter tijdelijk verwijderen). 

 

Op dag 1 en 2 plan je een gemiddelde werkdag met dingen die je normaal in je dagelijkse leven doet. Op dag 3 plan je een vrije dag waarop je lekker ontspant en tijd besteed aan dingen die je leuk vindt. Om een uitspraak te kunnen doen over de relatie tussen de gemeten hartslagvariatie en je bezigheden overdag (sporten, mentale inspanning, moeilijk gesprek, ademhalingsoefeningen, yoga, etc) en slaap, is het noodzakelijk dat je tijdens de meetperiode, via een gratis app, een dagboek bijhoudt van je activiteiten en eventuele bijzonderheden.

 

Na afloop van de meting stuur je de hartslagmeter terug en kan de rapportage worden opgemaakt. Deze rapportage bespreken we vervolgens samen door. 

Doelgericht coaching 

Doetinchemseweg 92A - 7054 BH Westendorp - 06-41741796

maaike@doelgerichtcoaching.nl - www.doelgerichtcoaching.nl

KvK nr. 64249867 NL001947951B03


Liken = fijn!

Delen = super!