Je lichaam natuurlijk door de overgang loodsen

Je bent de 41 jaar gepasseerd

Je slaapt slecht en voelt je vermoeid

Je stemming is nog veranderlijker dan het weer

Je voelt je somber en/of angstig

Je hebt vaker hoofdpijn

Je borsten zijn pijnlijk

Je cyclus is onregelmatiger

Je hebt last van zweetaanvallen

……


Ervaar je meerdere van de bovenstaande signalen? Dan heb ik deze blog voor jouw geschreven!

Na een vruchtbaar en vaak zorgzaam leven vol met hormoonschommelingen komen wij vrouwen vanaf gemiddeld ons 51e levensjaar in hormonaal rustiger vaarwater. Maar, deze overgang gaat niet zonder slag of stoot. Ons lichaam heeft zo’n 6 tot 10 jaar nodig om al haar regelsystemen opnieuw in te stellen en een nieuwe interne balans te creëren. 80% van de vrouwen heeft hierdoor op enig moment last van overgangsklachten, die gemiddeld 4 jaar aanhouden. Bij 20% van hen zijn de klachten zo ernstig dat ze niet meer goed kunnen functioneren. Ze hebben het gevoel dat ze de regie kwijt zijn, slapen slecht en hebben moeite om hun werk goed te doen. 35% van al het ziekteverzuim onder vrouwen in de leeftijd van 40 tot 60 jaar is het gevolg van overgangsklachten. Een serieuze zaak dus!   

Tijdens de overgang gebeurt er van alles in je lichaam, waardoor ze uit balans raakt. Dit kun je merken aan allerlei signalen, bijvoorbeeld stemmingswisselingen, veranderingen in je cyclus, opvliegers, nachtzweten, …… en dit is slechts het ‘topje van de ijsberg’. Gelukkig heeft je lichaam een enorm zelfherstellend vermogen en doet ze haar best om dit soort signalen ‘binnen de leefbare perken’ te houden. Om haar zelfherstellend vermogen optimaal in te kunnen zetten heeft ze alleen wel jouw hulp nodig. Helaas zijn veel vrouwen zich hier niet van bewust, sterker nog sommige vrouwen ondermijnen dit zelfherstellend vermogen zelfs. Ik geloof niet dat ze dit bewust doen. Naar mijn idee er is gewoon niemand die ze verteld heeft wat hun lichaam nodig heeft om zo goed mogelijk door deze overgang heen te komen. Dit is dan ook de reden dat ik in deze blog in ga op de drie volgende vragen:

  • Wat is de situatie tijdens je vruchtbare leven?
  • Wat gebeurt er tijdens de overgang en hoe kun je dit merken?
  • Op welke natuurlijk manieren kun je je lichaam ondersteunen tijdens deze periode?

Wat is de situatie tijdens je vruchtbare leven?

Mensen zijn natuur en in de natuur zijn 2 dingen heel belangrijk, in de eerste plaats overleven en in de tweede plaats voortplanten. Bij de regulatie van beide processen spelen hormonen een onmisbare rol. Ze zorgen voor informatieoverdracht tussen verschillende weefsels en organen. Bij overleven is dit met name het hormoon adrenaline dat ervoor zorgt dat je in geval van (dreigend) gevaar kunt vechten of vluchten en bij voortplanten is een belangrijke rol weggelegd voor de hormonen oestrogeen en progesteron.

Wij vrouwen kennen in ons vruchtbare leven diverse hormonale schommelingen. Steeds als je hormoonniveaus flink veranderen moeten ook andere regelsystemen in je lichaam hun instellingen hierop aanpassen. Het hele hormonale avontuur begint in de puberteit wanneer je voor het eerst ongesteld wordt. Meestal duurt het een aantal maanden tot 2 jaar voordat je lichaam het hele systeem zodanig heeft ingeregeld dat er een regelmatige cyclus ontstaat. Wanneer je ouder wordt ga je misschien hormonale anticonceptie gebruiken, waardoor je hormoonbalans flink onder druk komt te staan. Later wil je mogelijk graag zwanger worden, waardoor je stopt met anticonceptie. Het gevolg is dat je regelsystemen zich weer moeten aanpassen, dit kan soms wel 2 jaar duren. Dan een zwangerschap, ook deze vraagt het nodige van je regelsystemen. Daarna gebruik je misschien een tijdje geen anticonceptie en dan weer wel. Al deze veranderingen vragen een flinke inspanning van je systemen. De kans op hormonale en daaraan gerelateerde gezondheidsklachten is dan ook bepaald niet verwaarloosbaar. 

 

Oestrogeen

Tijdens je vruchtbare leven krijgen je eierstokken elke circa 28 dagen vanuit je hersenen de opdracht om zo’n 1000 onrijpe eicellen te laten rijpen. Deze onrijpe eicellen liggen daar al vanaf je geboorte opgeslagen en worden tijdens het rijpen ieder omgeven door een eigen omhulsel met vocht: follikel, dat een flinke dosis oestrogeen produceert.

Oestrogeen is een vettig hormoon dat betrokken is bij de regulatie van diverse processen die nodig zijn voor voortplanting, zoals:

  • ontwikkelen van je baarmoeder, vagina, borsten, heupen en andere vrouwelijke kenmerken, zodat je je kunt voortplanten.
  • libido en seksueel gedrag dat nodig is om een geschikte partner te vinden.
  • regelmatig vernieuwen van de slijmvliezen van je baarmoeder en vagina.
  • soepel houden van je vaginawand.
  • aanpassen van je baarmoedermondslijmvlies om zaadcellen een goede doorgang te bieden en de kans op bevruchting te vergroten.
  • sociaal gedrag dat nodig is om een kindje veilig groot te brengen, denk aan zorgzaamheid en adequaat reageren op (mogelijke) veranderingen in je sociale omgeving.

Maar, dit is nog niet alles, want oestrogeen speelt ook een rol bij processen op andere plekken in je lichaam, waaronder:

  • regelmatig vernieuwen van de slijmvliezen van je ogen, mond, lucht- en urinewegen, gewrichten ed.
  • stevig houden van je huid en bindweefsels, zoals pezen en de banden van je baarmoeder en blaas.
  • aanmaak van botweefsel.
  • bescherming van je hart- en bloedvaten.
  • doorbloeding van je hersenen.

Gedurende het rijpen van de eicellen stijgt de hoeveelheid oestrogeen in je lichaam. Maar, van de circa 1000 die beginnen te rijpen is er slechts één eicel die het werkelijk lukt om volledig uit te rijpen. In de onderstaande grafiek kun je zien dat je oestrogeenniveau net vòòr dag 14 van je cyclus (die begint op de eerste dag van je menstruatie) haar hoogtepunt bereikt. Dit is het teken dat het follikel waarin zich de rijpe eicel bevindt mag openbarsten: eisprong (de andere rijpende eicellen gaan te gronde). Tijdens de eisprong, op ongeveer dag 14 van je cyclus, wordt de rijpe eicel gelanceerd in één van je eileiders. Als er op dat moment een spermacel aan het begin van die eileider ligt te wachten, dan kan de eicel bevrucht worden om vervolgens op weg te gaan naar je baarmoeder. De periode van het begin van je menstruatie tot de eisprong noemen we de eerste fase van je cyclus.

 

Even voor de volledigheid: niet alleen in je eierstokken wordt oestrogeen geproduceerd, ook je bijnieren en vetcellen produceren een beetje (circa 10% van het totale) oestrogeen.

Progesteron

Wat, na de eisprong, in je eierstok achterblijft is het lege omhulsel waarin de eicel is uitgerijpt, dit noemen we het gele lichaam. Deze naam heeft het te danken aan het gele en vettige hormoon dat het produceert, namelijk progesteron.

 

Progesteron speelt een belangrijke rol bij oa:

  • uitrijping van je baarmoederslijmvlies, zodat de (bevruchte) eicel die nog onderweg is naar je baarmoeder, zich over een paar dagen in een lekkere dikke laag slijm kan nestelen.
  • uitrijping van je borstweefsel, zodat je je kindje straks kunt voeden.
  • verslapping van spierweefsel, zoals dat van je baarmoeder zodat de (bevruchte) eicel ruimte heeft om zich te ontwikkelen en te groeien. Maar, ook de spieren van onder andere je darmen en in de bloedvaten in je benen verslappen, waardoor je wat gevoeliger kunt worden voor obstipatie en spataders.
  • creëren van innerlijke rust, die nodig is om de ontwikkelende (bevruchte) eicel een veilige plek te bieden.
  • verbetering van je slaapkwaliteit.
  • lichte onderdrukking van je immuunsysteem, zodat het straks niet je ontwikkelende kindje (dat toch echt voor de helft van je partner is en daardoor vreemd voor jouw lichaam) aanvalt.
  • verhoging van je lichaamstemperatuur met circa 0,5 graden, zodat de (bevruchte) eicel lekker warm ligt.

In deze tweede fase van je cyclus stijgt de hoeveelheid progesteron in je lichaam. Verder zijn er even geen rijpende eicellen meer, waardoor je oestrogeenniveau ondanks dat het gele lichaam ook een beetje oestrogeen produceert, daalt. Dit kun je zien in de bovenstaande grafiek.

 

Na een reis van zo’n 7 à 8 dagen komt de eicel in je baarmoeder aan en valt in het heerlijk dikke en warme slijmvlies. Als de eicel bevrucht is start vervolgens de zwangerschap. Is de eicel niet bevrucht, dan daalt zowel de hoeveelheid oestrogeen als progesteron terug naar het basisniveau. Hierdoor zal je lichaam, circa 14 dagen, na de eisprong je baarmoederslijmvlies afstoten: menstruatie. Deze menstruatie is ook meteen dag 1 van de volgende cyclus waarbij je lichaam een helemaal nieuw dik en warm slijmvlies vormt voor de (mogelijk bevruchte) eicel die over 28 dagen aankomt in je baarmoeder.

 

Voor een stabiel verloop van je maandelijkse cyclus zijn niet alleen je oestrogeen- en progesteronniveaus belangrijk. Ook de verhouding tussen oestrogeen en progesteron is van groot belang.

Wat gebeurt er tijdens de overgang en hoe kun je dit merken?

Schommelende en dalende hormonen

Hoewel er bij je geboorte meer dan een miljoen onrijpe eicellen in je eierstokken opgeslagen liggen, is de voorraad niet onuitputtelijk. 

Zoals je in de grafiek hierboven kunt zien, gaat je eicelvoorraad vanaf je 37e extra hard omlaag. Daarnaast daalt in de loop der jaren ook de kwaliteit van je eicellen, waardoor de laatste moeizamer rijpen en het de ene keer wat langer duurt voordat er een eisprong plaatsvindt dan de andere keer. Het gevolg is dat je oestrogeen- en progesteronniveaus vanaf circa je 41e levensjaar minder stabiel worden, ze beginnen te schommelen. Sommige vrouwen merken dit aan veranderingen in hun cyclus. 

 

Op een gegeven moment begint je progesteronniveau zelfs serieus te dalen. Nu je (uit mijn antwoord op de eerste vraag in deze blog) weet wat progesteron zoal regelt, kun je waarschijnlijk wel raden welk soort signalen je lichaam als gevolg hiervan kan geven:

- onregelmatige cycli (eerst kortere en daarna langere) - stemmingswisselingen                                
- meer, hevigere, pijnlijke en/of langere bloedingen  - depressieve gevoelens  
- slechter slapen - angsten  
- vermoeidheid etc  
- hoofdpijn    

Ook je oestrogeenniveau daalt, maar zoals je in de grafiek hieronder kunt zien minder snel dan je progesteronniveau! Hierdoor verandert de verhouding tussen de twee hormonen en heb je op een gegeven moment relatief veel oestrogeen ten opzichte van progesteron. Dit noemen we oestrogeendominantie en kun je merken aan (vaak premenstruele) signalen als:

- gespannen borsten - verminderde vruchtbaarheid                                        
- migraine - vermannelijking*  
- vleesbomen etc  

* oa een mannelijk beharingspatroon zoals een licht snorretje en kaalheid. Dit wordt veroorzaakt doordat ook de verhouding tussen oestrogeen en je mannelijk hormoon testosteron verandert. Je lichaam maakt nog evenveel testosteron, maar minder oestrogeen, waardoor testosteron een sterkere positie krijgt in je systeem

Signalen die je lichaam kan geven als gevolg van het dalende oestrogeenniveau kun je weer afleiden uit de functies die dit hormoon in je lichaam heeft (zie mijn antwoord op de eerste vraag in deze blog):

- minder libido en minder zin in seks - minder stevige huid en bindweefsels
- droge vagina, maar ook droge ogen en mond  - meer kans op osteoporose 
- 'klaar' zijn met zorgen voor anderen - verhoogd risico op hart- en vaatziekten
- gewrichtsklachten etc

Naarmate je eicelvoorraad verder op raakt kan het voorkomen dat het zo nu en dan helemaal niet lukt om een eicel uit te rijpen en dan sla je een menstruatie over. Uiteindelijke heb je je laatste menstruatie: menopauze. Wanneer deze precies is/was, weet je pas als je een jaar niet hebt gemenstrueerd.

 

Zoals ik al vertelde zijn oestrogeen en progesteron betrokken bij de regulatie van processen in je hele lichaam. Hierdoor kun je in de jaren waarin je lichaam op zoek is naar een nieuwe hormonale balans, de overgang, dus ook overal in je lichaam signalen van onbalans ervaren. Bovendien leidt de ‘hormonale chaos’ tot overbelasting van andere lichaamssystemen, zoals je zenuwstelsel (neurotransmitters), stressregulatie systeem (adrenaline, endorfine en cortisol), je ontgiftingssysteem (darmen, lever en nieren), etc. 

Ik hoor je denken ‘En hoe zit het dan met die opvliegers en dat nachtzweten?’. Ja, dat zijn natuurlijk de meest bekende signalen van de overgang en ik zal je uitleggen waar deze vandaan komen.

 

Opvliegers en nachtzweten

Je lichaam heeft haar eigen thermostaat die continu controleert of je temperatuur niet te hoog of te laag wordt. Nu hebben wij mensen een lichaamstemperatuur van gemiddeld 37 oC, maar het is niet zo dat je thermostaat meteen in actie komt als je temperatuur met 0,1 oC stijgt of daalt. Anders kun je namelijk nooit meer gewoon sporten, een pittig gerecht eten, seks hebben, met stressvolle situaties dealen, op poolexpeditie gaan, etc. Dit zijn namelijk allemaal activiteiten die je lichaamstemperatuur kunnen beïnvloeden.

 

Je thermostaat hanteert dan ook een bepaalde bandbreedte waarbinnen je lichaamstemperatuur mag schommelen, zonder dat ze direct ingrijpende maatregelen neemt. Deze bandbreedte (balans) noemen we de thermoneutrale zone. Gebeurt er nu iets waardoor je temperatuur buiten de thermoneutrale zone komt, dan raakt je lichaam uit balans en schakelt ze overlevingssystemen in om de balans te herstellen. 

 

Wij vrouwen hebben gedurende ons vruchtbare leven een extra brede thermoneutrale zone. De reden hiervoor is dat onze thermoneutrale zone ruimte moet bieden aan tenminste de 0,5 oC temperatuurstijging die progesteron iedere maand in gang zet om de mogelijk bevruchte eicel een lekker warm baarmoederslijmvlies te kunnen bieden (zie mijn antwoord op de eerste vraag in deze blog).  

 

Op enig moment is, als gevolg van de lage voorraad en verminderde kwaliteit onrijpe eicellen in je eierstokken, je oestrogeenniveau zo laag dat je thermostaat de thermoneutrale zone versmalt (zie onderstaande grafieken). Als je eicellen op zijn en er geen eisprongen meer plaatsvinden is die 0,5 oC extra ruimte namelijk niet meer nodig. Het gevolg van deze versmalling is dat een deel van de temperatuurstijgingen die tot dan toe binnen de bandbreedte vielen hier nu ineens buiten vallen. Hierbij kun je denken aan temperatuurstijgingen ten gevolge van een kop koffie of glas wijn, een pittige maaltijd, vrijpartij, stressvolle situatie, stevige wandeling, etc. Maar, ook aan de laatste follikels die het toch nog presteren om een eicel uit te rijpen en open te barsten. Dit zorgt namelijk weer voor extra progesteron en dus warmte productie!

Dat je lichaam in deze situaties ineens haar overlevingssysteem inschakelt kun je merken. In dit systeem is namelijk een belangrijke rol weggelegd voor het hormoon adrenaline. Adrenaline ken je waarschijnlijk wel van de vecht-/vlucht reactie en heeft onder andere de volgende effecten in je lichaam:

  • Verhoogde alertheid (en probeer dan maar eens om weer in slaap te komen ☹)
  • Zweten (altijd handig als je gewoon lekker bezig bent of rustig ligt te slapen ☹)
  • Bloedvatverwijding (en daar sta je dan met je knalrode boei ☹)
  • Versnelde ademhaling (altijd leuk om ineens te lopen hijgen als een paard ☹)
  • Versnelde hartslag (fijn om je hart in je hele lijf te voelen kloppen ☹)
  • Extra doorbloeding van je spieren (knap als het je dan lukt om te ontspannen ☹)

Je begrijpt het al je krijgt een opvlieger! Bij sommige vrouwen is deze reactie zo heftig dat ze een opvlieger als een soort Vesuvius vanuit hun tenen voelen opkomen. En als je pech hebt over-reguleert je overlevingssysteem, waardoor je teveel afkoelt en het ineens steenkoud hebt en als een gek staat te rillen en klappertanden!

 

Balans

Zoals ik al vertelde heeft ons lichaam gelukkig een fantastisch zelfherstellend vermogen en zullen de meeste vrouwen ervaren dat het hun lichaam op den duur lukt om alle regelsystemen zodanig bij te sturen dat er een nieuwe balans ontstaat. 

Op welke natuurlijke manieren kun je je lichaam ondersteunen tijdens de overgang?

Ik hoop dat je, naar aanleiding van wat ik je tot nu toe heb verteld, begrijpt dat opvliegers en andere signalen volstrekt natuurlijke reacties van je lichaam zijn. Ze horen gewoon bij de 6 tot 10 jaar durende overgang van je vruchtbare naar je onvruchtbare leven. Maar, dit neemt natuurlijk niet weg dat het wel fijn is als je zelfherstellend vermogen de onbalans een beetje binnen de leefbare perken weet te houden. Het mooie is dat je het hier op een natuurlijke manier bij kunt ondersteunen door slimme voedings- en leefstijl keuzes te maken. Om je een eindje op weg te helpen, zal ik er een paar noemen.

 

Signalen-dagboek bijhouden

Door een Signalen-dagboek bij te houden kun je ontdekken welk effect verschillende factoren op het aantal en de heftigheid van je klachten hebben.

Voldoende eiwitten en gezonde vetten eten

  • Eiwitten (oa uit biologisch vlees, eieren, noten en zaden) vormen de bouwstof voor ontelbaar veel lichaamsstructuren, zo ook voor een groot deel van je hormonen (oa adrenaline voor een goede regulatie van stress) en neurotransmitters (stoffen die de communicatie in je zenuwstelsel verzorgen).
  • Waar dat andere deel van je hormonen en dergelijke van gemaakt wordt? Van gezonde vetten uit bijvoorbeeld wilde vis, rauwe olijfolie, avocado ed. Geloof het of niet, maar de grondstof voor oa oestrogeen en progesteron is cholesterol. Je lichaam heeft dus cholesterol nodig om optimaal te kunnen functioneren!

Groenten, groenten en groenten eten

  • Groenten zijn rijk aan vitaminen en mineralen en om alle regelsystemen optimaal te laten draaien zijn hier altijd flinke hoeveelheden van nodig. Maar, wanneer deze systemen extra belast worden (zoals tijdens de overgang en periodes van stress) zijn er extra vitaminen en mineralen nodig. Bij gebrek aan één of meer van deze voedingsstoffen kan de hele boel spaak lopen en tot gezondheidsklachten leiden of ze verergeren.
  • Groenten bevatten ook fytonutriënten. Dit zijn stoffen die je gezondheid bevorderen. Met name kiemen en kruisbloemige groenten zoals broccoli, koolsoorten en spruiten kunnen een positief effect hebben op ontregelde hormonen.
  • Groenten zijn rijk aan vezels die voor een goede darm- en galwerking zorgen, zodat gif- en afvalstoffen (van oa overtollige hormonen) afgevoerd kunnen worden.

Wanneer je te weinig eiwitten, gezonde vetten en/of groenten eet, kan je lichaam simpelweg niet voldoende hormonen maken en/of afbreken en opruimen. Hierdoor raakt je hele hormonale systeem (nog verder) uit balans. Belangrijk hierbij is wel dat je voor pure voeding kiest die niet of nauwelijks bewerkt is. 

 

Belastend voedsel vermijden

  • Bewerkt voedsel. Dit bevat meestal teveel zout, toegevoegde suikers, ontstekingsbevorderende oliën en/of andere verstorende stoffen. Wanneer je lichaam haar energie en grondstoffen moet verspillen aan het opruimen van dit soort stoffen, blijft er simpelweg minder over voor belangrijke klussen, zoals je systemen weer in balans brengen en optimaal laten draaien.
  • Alcohol. Eén glas alcohol, zorgt er gedurende 24 uur voor dat je overtollige hormonen niet optimaal afgebroken worden en dus problemen kunnen geven.
  • Koffie. Dit activeert je stressregulatie systeem en verhoogd de kans op opvliegers. Bovendien kost de verwerking van koffie veel specifieke vitaminen en mineralen die vervolgens niet voor belangrijkere processen gebruikt kunnen worden.

Voldoende bewegen en trainen

Bewegen is iets anders dan trainen en zeker tijdens de overgang en de periode daarna zijn beide vormen cruciaal voor een goede energiehuishouding en onderhoud aan botten, spieren en andere weefsels. Beweeg en train bij voorkeur buiten in de natuur voor nog meer gezondheidseffecten.

Goed slapen

Terwijl jij slaapt is je lichaam razend druk om overdag ontstane schade te herstellen, onderhoud te plegen en op te ruimen, zodat je de volgende ochtend weer fris en fruitig aan je dag kunt beginnen. Wanneer je niet goed of lang genoeg slaapt, krijgt je lichaam dit werk niet af en begin je dus niet goed hersteld en moe aan je dag. Eén keer wat minder slapen is geen probleem, maar structureel kan op termijn tot merkbare schade leiden.

Stress effectief managen

Bij activatie van je stresssysteem gaan je bijnieren adrenaline produceren, waardoor onder andere je lichaamstemperatuur stijgt. De kans dat deze stijging buiten je versmalde thermoneutrale zone valt is groot en het gevolg is …… juist een opvlieger! Maar, er is nog iets, namelijk cortisol. Cortisol is een hormoon dat een belangrijke rol speelt bij de regulatie van langdurige stress (langer dan 20 minuten!) en wordt gemaakt uit progesteron. Dit betekent dat je progesteronniveau bij langdurige stress nog verder daalt, waardoor de onbalans en daarmee ook de klachten verergeren. Maatregelen ten behoeve van goed stressmanagement zijn:

  • Zin geven aan je nieuwe levensfase.
  • Je keuzes op gebied van werk, relaties en dergelijke heroverwegen.
  • Jezelf minder verantwoordelijkheden opleggen.
  • Flexibel (leren) omgaan met stressvolle situaties.
  • Voldoende tijd inplannen voor dingen, zodat je niet hoeft te haasten.
  • Je lichaam regelmatig en voldoende hersteltijd geven door bijvoorbeeld een meditatie te doen, mindfulness, ademoefeningen, een wandeling te maken in de natuur.

Ondersteunende voedingssupplementen gebruiken

Moeder Natuur heeft in haar assortiment allerlei mooie planten die stoffen bevatten die je lichaam kunnen ondersteunen tijdens de overgang. Hierbij kun je denken aan:

  • Plantaardig oestrogeen dat helpt om het lage oestrogeenniveau wat te verhogen.
  • Plantaardig progesteron dat helpt om het relatief lage progesteronniveau een beetje aan te vullen.
  • Specifieke plantextracten die je stressregulatie en/of hormonale systeem ondersteunen, zoals Salie, Maca, Zilverkaars, Panax Ginseng, Citroen melisse, Ashwaganda ed.
  • Specifieke vitaminen en mineralen die je lichaam tijdens de overgang en periodes van stress in zo grote hoeveelheden verbruikt dat je de voorraden met alleen voeding moeilijk op peil kunt houden. Door dan gebruik te maken van natuurlijke en bio-identieke supplementen kun je tekorten aanvullen en/of voorkomen.

Let op!

Gebruik van voedingssupplementen werkt het beste als je ook de andere factoren aanpakt. Bovendien heeft elk supplement haar eigen kracht. Hierdoor is er een reële kans dat je bij serieuze overgangsklachten met een willekeurig supplement ‘de plank mis slaat’. Om een supplement te vinden dat voor jouw werkt is het belangrijk dat je eerst goed naar de signalen van je lichaam luistert en hier een passend kwalitatief hoogwaardig supplement bij zoekt.

Last but not least: accepteer en omarm opvliegers

Zoals gezegd zijn opvliegers een volstrekt natuurlijk verschijnsel tijdens de overgang, maar 20 op een dag of 5 kan wel degelijk een verschil maken. Voor de laatste ‘5’ geldt:

  • Accepteer en omarm ze in plaats van je er tegen te verzetten! Er tegen verzetten leidt namelijk tot een stressreactie (adrenaline) en voor je het weet heb je een hele reeks opvliegers te pakken. Ademoefeningen zijn hier heel effectief bij, omdat je door je ademhaling tot rust te brengen ook je adrenaline-systeem kunt kalmeren.
  • Draag laagjes kleding, zodat je snel een laagje uit kunt doen zonder in je hemd te staan.
  • Maak gebruik van ventilatoren, waaiers, koelsjaaltjes en andere trucs om af te koelen.
  • Geef je lichaam de tijd en ruimte om een nieuwe balans te vinden.

Deskundige ondersteuning

Dit is slechts een tipje van de sluier en ontdekken wat er in jouw lichaam allemaal uit balans is, is eigenlijk vooral een kwestie van puzzelen! Hierbij is het belangrijk om alle lichaamssystemen onder de loep te nemen, dus van je schildklier tot je lever en je darmen tot je nieren.

 

Uiteraard is het bij dit puzzelen wel handig als je de nodige kennis hebt over de werking van ons lichaam en de effecten van voeding en leefstijl hierop. Deze kun je zelf verzamelen, door je er via internet, boeken of opleidingen in te verdiepen, maar je kunt ook gebruik maken van de kennis en ervaring van een deskundige.

 

Ik weet echt niet alles over de werking van ons lichaam, daarvoor is het namelijk veel te complex. Maar, als Medisch Bioloog en Orthomoleculair Therapeut (io) ondersteun ik je graag bij het oplossen van je overgangspuzzel! Wil je meer weten over wat ik voor je kan betekenen, neem dan gerust contact met mij op.

Doelgericht coaching 

Doetinchemseweg 92A - 7054 BH Westendorp - 06-41741796

maaike@doelgerichtcoaching.nl - www.doelgerichtcoaching.nl

KvK nr. 64249867 NL001947951B03